Đền Mẫu Đông Cuông – Ngôi đền tâm linh thờ mẫu tại Yên Bái

Đền Mẫu Đông Cuông được biết đến như một địa điểm du lịch tâm linh nổi tiếng tại Yên Bái. Nơi này mang đậm tín ngưỡng thờ Mẫu và đóng góp vào việc hình thành văn hóa độc đáo của khu vực Tây Bắc.

Đền Mẫu Đông Cuông ở đâu?

Đền Mẫu Đông Cuông còn được gọi bằng nhiều tên khác như Đền Đông, Đền Đông Cuông, Đền Chầu Đệ Nhị Thượng Ngàn, Đông Quang Linh… Nằm tại thôn Bến Đền, xã Đông Cuông, huyện Văn Yên, cách trung tâm thành phố Yên Bái khoảng 55 km về phía Tây Bắc.

Đền được xây dựng ở vị trí có phong cảnh sơn thuỷ hữu tình, kết hợp giữa núi và sông, tạo nên một vị thế phong thủy tốt. Nơi này cùng với Đền Suối Tiên là hai ngôi đền lớn và nổi tiếng bởi sự linh thiêng lâu đời ở Yên Bái. Đền Mẫu Đông Cuông dành sự thờ phượng cho Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn, đại diện cho tục thờ Mẫu Tam Phủ của người Việt Nam, và còn bao gồm Chầu Đệ Nhị cùng những vị thần vệ quốc.

Lịch sử của Đền Đông Cuông

Theo lời kể của những người dân bản địa, nơi đây ban đầu là một ngôi miếu nhỏ dùng để thờ thần núi và thần rừng. Sau đó, đến thời kỳ nhà Lê, ngôi miếu đã trở thành đình, và đến thời nhà Nguyễn, nó lại được nâng cấp thành đền.

Khu di tích đền Đông Cuông được chia thành 4 điểm chính là Đền chính, miếu thờ Cô, miếu thờ Cậu và miếu thờ Đức Ông. Trong đền còn có cung cấm thờ hai bức tượng và cung mẫu, bao gồm phần cung chúa và cung Sơn Trang.

Bên cạnh việc duy trì tục thờ Mẫu, ngôi đền này còn thờ các vị anh hùng của các dân tộc thiểu số như Hà Đặc, Hà Chương, Hà Bổng… và các vị tướng nhà Trần đã có công trong ba cuộc kháng chiến hào hùng chống quân Nguyên Mông (từ năm 1258 đến năm 1288).

Sau thời kỳ chiến tranh ác liệt, ngôi đền đã bị tàn phá nghiêm trọng. Vào năm 1995, UBND tỉnh Yên Bái đã cấp phép cho người dân địa phương xây dựng lại đền Đông Cuông mới, xây dựng trên nền móng còn lại của đền cũ. Ngày nay, Đền Mẫu Đông Cuông đã trở thành một ngôi đền có kiến trúc đặc biệt và thu hút rất đông đảo du khách.

Năm 2000, đền Đông Cuông đã được công nhận là Di tích lịch sử – văn hoá cấp tỉnh. Sau 9 năm, vào ngày 22/1/2009, đền đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cấp giấy công nhận là Di tích lịch sử – văn hoá cấp quốc gia, ghi dấu điểm sáng về du lịch tâm linh Yên Bái.

Kiến trúc đặc biệt tại Đền Mẫu Đông Cuông

Kết cấu đền Đông Cuông ấn tượng và độc đáo. Đền nổi bật với cây cầu Đa cổ kính có tuổi thọ lên đến 800 năm. Kiến trúc đền thể hiện đặc trưng của thời kỳ Lý Trần với hình dạng hình chữ đinh đặc trưng. Đền bao gồm hai tòa là đại bái và hậu cung cấm phía sau. Tòa hậu cung vẫn còn bảo lưu hai pho tượng đồng với kích cỡ rất lớn, bao gồm một pho tượng mẫu và một pho tượng quan Hoàng Báo. Trong không gian tòa Tiền đường, có 4 ban thờ tòa thờ và nhiều di vật mang giá trị lịch sử to lớn, bao gồm Tòa ngũ vị Tiên Ông, Phủ Sơn trang, Ban Trần triều và Tòa công đồng chúa.

Thiết kế truyền thống tinh xảo của Đền Mẫu Đông Cuông thể hiện sự công phu và thành kính thờ Mẫu. Phần mái đền có hình dáng cong cong, giống như hình lưỡng long chầu nhật. Các cột đền làm từ gỗ tứ thiết, được sơn son thếp vàng và trang trí hình rồng cuốn trang nghiêm. Mỗi chi tiết đều được chạm khắc tỉ mỉ, thể hiện tình cảm và tôn sùng Mẫu.

Qua nhiều lần tu sửa, chùa vẫn giữ lối kiến trúc truyền thống đặc biệt, thể hiện giá trị nghệ thuật, lịch sử và văn hóa. Khuôn viên được mở rộng và xanh mát với nhiều cây cổ thụ. Đền Mẫu Đông Cuông còn được bao quanh bởi rừng đào, rừng mận, khi nở rộ thì càng tô điểm thêm vẻ đẹp của nơi này. Mặt đền hướng về phía Nam, tựa sông và núi, cùng với cảnh sắc thiên nhiên hữu tình, tạo nên một bức tranh thuỷ mặc tuyệt đẹp.

Các hoạt động lễ hội, tín ngưỡng tại Đền Mẫu Đông Cuông

Với kết cấu đặc biệt gồm miếu thần linh và động sơn trang, đền Đông Cuông đã trải qua một quá trình lịch sử dài. Nơi này vẫn giữ nguyên bản sắc đặc trưng của dân tộc và các tục lệ truyền thống của tín ngưỡng thờ Mẫu lâu đời.

Theo các nhà nghiên cứu văn hoá dân gian, đền Đông Cuông đại diện cho tín ngưỡng thờ Mẫu Thượng Ngàn trong hệ thống thờ Mẫu của người Việt và được xem như cái nôi khởi nguồn của tín ngưỡng này. Mỗi năm, từ tháng giêng đến tháng 3 Âm lịch và những dịp cuối năm, hàng trăm ngàn du khách từ khắp nơi trên cả nước đổ về đền để tham gia lễ hội Mẫu, tuân theo tục lệ “bắc ghế hầu Thánh”.

Nhờ những nét độc đáo trong sinh hoạt tín ngưỡng, đền Mẫu Đông Cuông trở thành điểm du lịch tâm linh nổi tiếng, thu hút đông đảo khách du lịch. Du khách khi đến đây thường mang theo những mâm lễ chay để dâng lên ban Phật, Bồ Tát và ban thờ Thánh Mẫu, thể hiện lòng thành và tôn sùng. Mâm lễ chay cần chuẩn bị đầy đủ hương hoa, trà, quả và phẩm oản. Nếu muốn dâng lễ mặn, du khách cũng có thể chọn các đồ lễ chay có hình gà, lợn, giò, chả… mang tính tượng trưng, vì theo tín ngưỡng ở đền, việc ăn chay thể hiện sự thành tâm hơn.

Trên đây là những thông tin về Đền Mẫu Đông Cuông. Hi vọng bạn sẽ có thêm một địa điểm du lịch tâm linh lý tưởng khi đến với Yên Bái.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *